Wet natuurbescherming voor duurzaam behoud van soorten

Duurzaam behoud van inheemse planten- en diersoorten (biodiversiteit) in Nederland wordt per 1 januari 2017 gewaarborgd onder de integrale Wet Natuurbescherming (Wnb). Deze nieuwe ‘natuurwet’ vervangt de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet en de Flora- en Faunawet. Met deze nieuwe natuurwet hebben de provincies de gedecentraliseerde verantwoordelijkheid gekregen met specifieke invulling van het provinciale natuurbeleid en bescherming van flora en fauna en natuurgebieden (met uitzondering van het IJsselmeergebied). Soortbescherming kan bijvoorbeeld variëren per provincie.

Het belang en vereiste van de Wet Natuurbescherming met als onderdeel soortenbescherming kan als volgt worden gemotiveerd. Het is namelijk zo dat waar menselijke bedrijvigheid speelt beschermde natuurwaarden in het geding kunnen zijn, bij initiatieven uiteenlopend van bomenkap tot een nieuw groot bedrijventerrein. Het is dan zaak om overtreding van de wet te voorkomen en mede zorg te dragen voor de Gunstige staat van instandhouding van beschermde flora en fauna.

Actieve soortbescherming en een gezonde leefomgeving voor mensen

Met de nieuwe Wet Natuurbescherming komt er tevens nadruk op actieve soortbescherming te liggen, namelijk het waar mogelijk duurzaam versterken van leefgebied (lees ook biotopen of habitats) voor bepaalde soorten die het moeilijk hebben in Nederland. Hiervoor kan ecologisch onderzoek dienen, bijvoorbeeld bij integrale omgevingsprojecten waarin bijvoorbeeld herstel van ecosystemen, behoud van natuur- en cultuurlandschap, duurzaamheid en maatregelen tegen klimaatverandering doelstellingen zijn; mogelijk met onderlinge relaties of win-win situaties. Het nemen van soortbeschermingsmaatregelen is afhankelijk van het natuurbeleid van de betreffende provincie.

Ecologische quickscan en nader ecologisch onderzoek

Een ecologisch onderzoek behelst in eerste instantie een verkenning op de locatie van het initiatief, oftewel een ecologische quickscan. Dit onderzoek richt zich op het vaststellen of het juist zo goed mogelijk uitsluiten van functionele Vaste rust- en verblijfplaatsen van beschermde natuurwaarden en daarop van invloed zijnde negatieve ecologische effecten die als gevolg van een bepaald initiatief kunnen optreden. Bij mogelijke aanwezigheid van beschermde soorten kan een uitgebreid onderzoek volgen om deze natuurwaarden te borgen, middels vermijding, mitigatie of in het uiterste geval compensatie (beschermende maatregelen).

Nader ecologisch onderzoek kan nodig zijn wanneer het voorkomen van bepaalde soorten in de juiste aanwezigheids- of activiteitsperiode moet worden bepaald. Er wordt in dat geval een planning gemaakt voor onderzoeksmomenten in de juiste perioden. Bijvoorbeeld, bij nader onderzoek naar de functie van een locatie voor vleermuizen wordt middels het Vleermuisprotocol een onderzoeksplanning gemaakt om de leefgebiedsfunctie met een vereist aantal onderzoeksmomenten te bepalen. Voor een indicatie van de hiermee gemoeide doorlooptijd raadpleeg de Natuurkalender.

De resultaten van het betreffende ecologisch onderzoek worden overzichtelijk in een rapportage gevat en tegen het licht van de Wet Natuurbescherming (in juridisch kader) gezet. De ecologische onderzoeksrapportage met of zonder een beschermingsplan vormt een wetenschappelijk gestoelde motivering (Verklaring van geen bedenkingen, Vvgb) die bij de vergunningverlening aan het bevoegd gezag wordt voorgelegd (in eerste instantie via de gemeente met mogelijke doorwerking naar de provincie bij een ontheffingsaanvraag).

Deskundige begeleiding door de hele procedure

Een ecologische toetsing kan verplicht zijn als onderdeel van vergunningverlening binnen de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Deze wet combineert de ruimtelijke of planologische vergunningsprocedures die bij een ruimtelijke ingreep zijn gemoeid in één gemeentelijk pakket voor de Omgevingsvergunning. EcoNatura ondersteunt initiatiefnemers met een passende begeleiding in het doorlopen van het ecologische onderdeel in omgevingsvraagstukken conform de Wet Natuurbescherming en specifieke provinciale bepalingen daarop (zie navolgend diensten voor specifieke activiteiten). 

Mitigatie of compensatie

Wanneer strikt beschermde soorten binnen de negatieve invloedsfeer van een initiatief of ingreep worden aangetoond, dan kan ontheffing of vergunningverlening mogelijk worden verkregen met beschermende maatregelen om de betreffende soorten te behouden of liefst nog duurzaam te versterken in hun levensonderhoud. Vermijding en mitigatie kunnen daar in eerste instantie voor zorgen, zonder overtreding van de natuurwetgeving. Natuurcompensatie is verplicht aan de orde wanneer de leefgebiedsfunctie van een strikt beschermde soort onvermijdelijk verloren gaat. Ecologisch onderzoek dient dan om de soort en habitat kansrijk en duurzaam te compenseren, met betrouwbare onderbouwing. 

EcoNatura levert indien mogelijk passende en zo effectief mogelijke oplossingen voor ecologische mitigatie of compensatie naar gelang de situatie en de betrokken soorten. Dit op integrale leest.

ecologische quickscan

Diensten in het kader van de Wet Natuurbescherming

EcoNatura is van dienst bij het verzorgen van ondermeer de volgende zaken die bij toetsing aan de Wet Natuurbescherming (Wnb) (gecombineerd) kunnen komen kijken:

  • Verkennende ecologische quickscan in het kader van de Omgevingsvergunning Wabo en conform de Wet Natuurbescherming.
  • Nader of specialistisch ecologisch onderzoek bij meer diepgaande vraagstukken omtrent het voorkomen van strikt beschermde planten en dieren.
  • Het zorgvuldig opstellen van een beschermingsplan (mitigatie- of compensatieplan) met werkprotocol en begeleiding in het veld voor het waarborgen van beschermde flora en fauna.
  • Begeleiding met ecologisch juridische advisering in de vergunningsprocedure.
  • Opstellen van een ecologische gedragscode en actieve natuurbescherming via de regeling Tijdelijke Natuur.
  • Deskundige invulling van praktische en effectieve maatregelen voor Actieve soortbescherming (waaronder het opstellen van protocollen voor bescherming en monitoring van soorten).
  • Second opinion onderzoek bij geschillen.

Voorlichting Flora- en faunawet

EcoNatura verzorgt ook cursussen of lezingen over de praktijk van de Wet Natuurbescherming voor wie daar graag over wil leren in verband met het stroomlijnen van bedrijvigheid, ruimtelijke ontwikkelingen, natuurbescherming of toepassing van de wet binnen andere kaders.

Wet natuurbescherming en soortenbescherming

Nieuwsarchief